Pomnik 2 Pułku Ułanów – Rzekuń

Z inicjatywy naszego Stowarzyszenia, wraz z Towarzystwem Miłośników Ziemi Rzekuńskiej, rozpoczęliśmy poszukiwania dokumentacji fotograficznej pomnika ułanów 2 Pułku, którzy polegli w walce 1920 roku. Z różnych przekazów wiedzieliśmy, że przed II wojną światową na tym pomniku znajdowały się odlewy symboli kawaleryjskich, tj. szabla, lanca i rogatywka. Tablica z nazwiskami poległych dodatkowo przyozdobiona była orderem Virtuti Militari. Wszystkie te elementy zaginęły w trakcie wojny.

Wspólnie z Towarzystwem Miłośników Ziemi rzekuńskiej rozpoczęliśmy poszukiwania dokumentacji fotograficznej, która pozwoliłaby na dokładne zobrazowanie jak owe symbole kawaleryjskie wyglądały. Za pomocą lokalnych portali informacyjnych wiadomość o poszukiwaniach oraz naszych planach trafiła do tysięcy osób. Wśród odbiorców naszego apelu znalazła się osoba, która wskazała nam informację o artykule, który ukazał się na łamach Gazety Świątecznej (numer z dn. 17 listopada 1929 roku). Wspomniany artykuł zawierał relację z odsłonięcia pomnika. W relacji znalazł się opis interesujących nas symboli kawaleryjskich: “(…) O podstawę pomnika stoji oparta tablica marmurowa z wyrytemi nazwiskami bohaterów; nad nią zwiesza się krzyż “Wirtuti military”, którego wstęgi obejmują tablicę; pod tablicą leży lanca, szabla i ułanka (…)“. Tak szczegółowy opis dał nam całkowitą pewność że wcześniej znane nam przekazy o umieszczonych na pomniku symbolach kawaleryjskich były prawdziwe. Dokładniejsza analiza znanej nam fotografii wykonanej w dniu odsłonięcia pomnika pozwoliła nam dostrzec fragment orderu Virtuti Militari (o którym mowa w relacji z odsłonięcia). Większa część orderu była zasłonięta przez widoczny na zdjęciu stojący wieniec, który równie skutecznie przesłonił marmurową tablicę z nazwiskami oraz lancę, szablę i rogatywkę.

Wreszcie, po wielu miesiącach poszukiwań, udało nam się nawiązać kontakt z osobą, która w swoich archiwach fotograficznych miała zdjęcia będące pełnym potwierdzeniem wcześniej przez nas zebranych słownych oraz pisemnych relacji, dotyczących pierwotnego wyglądu pomnika. Otrzymaliśmy skany zdjęć, które przedstawiają pomnik z widocznymi kawaleryjskimi symbolami: rogatywką, szablą i lancą. Widoczny jest również order VM wraz z wstęgą obejmującą marmurową tablicę.

Informacje, które możemy pozyskać z otrzymanych skanów zdjęć są dla nas w zupełności wystarczające do rekonstrukcji pierwotnego wyglądu rzekuńskiej bratniej mogiły ułanów 2 Pułku, polegającej na odtworzeniu symboli kawaleryjskich.

Na początku 2017 roku razem z Towarzystwem Miłośników Ziemi Rzekuńskiej przystąpiliśmy do opracowania wstępnego zakresu prac, związanych z rekonstrukcją symboli kawaleryjskich, sposobem ich odtworzenia, kosztorysem oraz terminem ponownego odsłonięcia pomnika. Niebawem również rozpoczniemy rozmowy z lokalnymi władzami, które – mamy nadzieję – wesprą nasze działania w w/w zakresie.

Poniżej zamieszczamy współczesny widok bratniej mogiły: