100-lecie 2 Pułku Ułanów Grochowskich

 

 

Sto lat! Sto lat!

Jakże to piękna i jedynie polska piosenka, którą śpiewamy najczęściej z okazji urodzin, ale i przy innych okazjach, życząc komuś osiągnięcia tego nobliwego wieku. Nieubłagany upływ czasu z każdym rokiem zbliża nas do tej daty, ale w naszej podświadomości istnieje jednak przekonanie, że jest ona odległa i nieosiągalna, a przez to ma na wpół magiczny wymiar. Ciekawe czy twórcy 2 Pułku Ułanów Grochowskich choćby w swoich najskrytszych marzeniach myśleli, że przetrwa on 100 lat i że kiedyś będzie obchodzona setna rocznica powstania pułku. Przecież odrodził się on po 123 latach zaborów (do historii powstania pułku odsyłam w tym miejscu do portalu Wikipedia oraz zakładki Historia, na naszej stronie internetowej). Jednakże moment taki nastąpił i byliśmy jego świadkami, ale przede wszystkim uczestnikami i organizatorami. Nieocenione zasługi dla uczczenia tej rocznicy oddali nasi serdeczni przyjaciele, Stanisław Mackiewicz – były nauczyciel historii w Zespole Szkół w Przebrodzie im. 2 Pułku Ułanów Grochowskich (obecnie Szkoła Podstawowa tego imienia) oraz Jerzy Brzozowski – Dyrektor i Krzysztof Skłodowski – historyk, z Muzeum Okręgowego w Suwałkach. Dla nas uroczystości te były okazją do odwiedzenia po drodze cmentarza w miejscowości  Rutki–Kossaki, na którym leżą pochowani żołnierze 2 pułku, którzy zginęli w dniach 10-12 września 1939 roku.

 

 

Właściwe uroczystości 100-lecia pułku miały miejsce w dniu 18 listopada 2018 r. w Suwałkach. Rozpoczęliśmy je Mszą Świętą w Kościele pw. Chrystusa Króla, w której udział wzięły poczty sztandarowe Stowarzyszenia Ułanów Grochowskich im. Józefa Dwernickiego w barwach 2 Pułku Ułanów Grochowskich im. Generała Józefa Dwernickiego oraz Szkoły Podstawowej w Przebrodzie im. 2 Pułku Ułanów Grochowskich oraz ww. osoby, członkowie stowarzyszenia, uczniowie i absolwenci szkoły wraz z rodzinami, a także sympatycy historii pułku. Po mszy przeszliśmy do dawnego budynku koszarowego, gdzie w okresie międzywojennym mieściła się kaplica, w której odprawiano msze dla  żołnierzy służących w pułku. W tym miejscu Pan Stanisław Mackiewicz przedstawił w skrócie historię tego miejsca, a uczniowie i absolwenci szkoły odśpiewali jej hymn.      Z budynku kaplicy przemaszerowaliśmy w okolice dawnej bramy wjazdowej do koszar pułkowych, gdzie przed wojną mieścił się pomnik Generała Józefa Dwernickiego, a na filarach bramy umieszczone były orły znane z odznaki pułkowej. W ramach Budżetu Obywatelskiego z 2015 r. odrestaurowano niszczejący cokół pomnika, na którym umieszczono tablicę pamiątkową.  Obecnie trwają starania o przywrócenie w tym miejscu pomnika Generała Dwernickiego. Pod cokołem pomnika oddaliśmy hołd Generałowi Dwernickiemu oraz bohaterom pułku, składając pod nim kwiaty i zapalając symboliczne znicze.

 

Następnie udaliśmy się na cmentarz rzymsko-katolicki przy ul. Bakałarzewskiej, gdzie znajduje się zbiorowa mogiła i pomnik upamiętniający ułanów 2 pułku. Wieczorowa, a właściwe nocna sceneria tego miejsca, oprawiona dzięki naszym przyjaciołom z Suwałk sztucznym oświetleniem i proporcami pułkowymi zawieszonymi na lancach, wywarła na nas ogromne wrażenie. Widok taki jest jedyny w swoim rodzaju, a związane z tym miejscem i pułkiem uczucia patriotyczne tym bardziej przybierają na sile. Na symbolicznej mogile białych ułanów odmówiliśmy modlitwę za zmarłych, złożyliśmy wiązanki kwiatów, zapaliliśmy znicze, w tym jeden szczególny. Nasz przyjaciel Stanisław Mackiewicz opowiedział w tym miejscu o podjętym przez uczniów i absolwentów szkoły w Przebrodzie oraz ich rodziny zobowiązaniu upamiętnienia 100 – lecia powstania pułku poprzez utrzymanie przez okres 1 roku stale palącego się znicza, jako symbolu trwania pamięci o pułku i jego żołnierzach, historii i tradycji białych ułanów.  Była to dla nas szczególnie wzruszająca chwila z całych obchodów, szczególnie, że jak widać pamięć pułku została przez te wszystkie lata zachowana i trwa nadal, wpisując się w lokalną tradycję oraz będąc bliską wielu osobom, którzy ją kultywują. Osobiście w swojej pamięci przywołałem w tej chwili kombatantów pułku w osobach rotmistrza Włodzimierza Suchodolskiego i pułkownika Aleksandra Chajęckiego, uczestników Wojny Obronnej ’39 r., którzy najdłużej pozostawali z nami spośród dawnych żołnierzy pułku, nie doczekawszy jednak z nami tej okrągłej rocznicy. Pierwszy z nich swego czasu, ku uciesze naszej i bliskich, spełnił znane nam już życzenia piosenki Sto Lat!, dożywając tego sędziwego wieku, a pułkownikowi Chajęckiemu zabrakło raptem kilku lat do tego wyczynu. Wierzymy jednak, że przez cały czas spoglądają na nas z góry i wspierają na swój sposób nasze działania w zakresie podtrzymywania barwy i tradycji pułku, które nam przekazali. A i my, znając ich wcześniej osobiście, czujemy większą odpowiedzialność za podejmowane działania oraz potrzebę kontynuacji rozpoczętej przez nich pracy i tradycji w tym zakresie.

 

Po oficjalnych uroczystościach przyszła tradycyjnie pora na mniej oficjalne spotkanie, w węższym gronie. Udaliśmy się na kolację, wspominając pułk, związane z nim historie i anegdoty, a także nasze osobiste doświadczenia z uczestnictwa w stowarzyszeniu, związane z kultywacją barw i tradycji białych ułanów. Wesoła rocznica usposobiła nas do żartów oraz wytworzyła dobry humor u wszystkich biesiadników. Tym bardziej, że na przestrzeni lat nasza znajomość przekształciła się w trwałą i szczerą przyjaźń, którą chcemy zachować w naszych sercach, mając nadzieję, że znajdą się chętni aby tradycję 2 pułku kontynuować do jego kolejnej, dwusetnej rocznicy.

 

W tym miejscu pragniemy złożyć szczególne podziękowania dla osób, które ze szczerego serca przyczyniły się do organizacji obchodów 100 – lecia powstania 2 Pułku Ułanów Grochowskich im. Generała Józefa Dwernickiego, a przede wszystkim dla Stanisława Mackiewicza, wspaniałego i osobiście zaangażowanego pedagoga i wychowawcy miejscowej młodzieży oraz Jerzego Brzozowskiego i Krzysztofa Skłodowskiego z Muzeum Okręgowego w Suwałkach, organizatorów od wielu lat corocznego pikniku kawaleryjskiego w Suwałkach. Dziękujemy!

 

Artur Stachurski

Członek Stowarzyszenia  

FOT. Stanisław Mackiewicz, Maciej Mackiewicz